ΑΡΘΡΟ . ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΑΚΛΑΜΑΝΗ ΣΤΗΝ «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ» ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΜΑΡΙΑ ΔΕΔΕ ( 9/2/08)

AddThis Social Bookmark Button

Η προοδευτική πορεία της ανθρωπότητας σηματοδοτήθηκε και προέκυψε, πάντα, μέσα από την ιδεολογική αντιπαράθεση του καινούργιου και ελπιδοφόρου με το παλαιό και ξεπερασμένο και μέσα από συγκρούσεις συχνά σκληρές, όχι αναγκαία αιματηρές. Αναγκαίος όμως, και καθοριστικός ήταν ο ρόλος του λαϊκού παράγοντα, οι κινητοποιήσεις και η μαζική συμμετοχή των πολιτών στους αγώνες είτε για την πρόκληση είτε για την κατοχύρωση των προοδευτικών αλλαγών.

Από τα τέλη του προηγούμενου αιώνα, οι αιφνίδιες ανατροπές των διεθνών ισορροπιών και η οικονομική παγκοσμιοποίηση, που ακολούθησε, συνοδεύονται από μια γενικότερη αστάθεια, σύγχυση και υποχώρηση της προοδευτικής κοινωνικής δυναμικής.Στην Ελλάδα, ειδικότερα, οι δύο τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίζονται από την ολοένα και μεγαλύτερη «απόσυρση» του ενεργού πολίτη από το προσκήνιο των πολιτικών και κοινωνικών διεργασιών.Στη θέση του, αναδύεται ο «πολίτης του καναπέ», ο φοβικός και παθητικός μαζί δέκτης μηνυμάτων, που εκπορεύονται από κέντρα ισχύος ολοένα και περισσότερο ανεξέλεγκτα ή και αφανή. Η ελληνική κοινωνία προσαρμόζεται και ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό τη συνολική οπισθοδρόμηση και συντηρητικοποίηση στη σκέψη και στις συμπεριφορές, που κυριαρχούν σε παγκόσμιο, σχεδόν, επίπεδο.       Έτσι και στον τόπο μας, το λαϊκό κίνημα, που διεκδικούσε ελευθερία, δημοκρατία, κοινωνική πρόοδο, έχει συρρικνωθεί από μειοψηφικές, δυναμικές σε αρκετές περιπτώσεις, συσπειρώσεις, που έχουν ως κύριο χαρακτηριστικό τους την «αμυντική» συμπεριφορά απέναντι σε υπαρκτούς ή φανταστικούς εσωτερικούς και εξωτερικούς «εχθρούς».Όμως, όσο βέβαιο είναι ότι οι μεγάλες πολιτικές και κοινωνικές κατακτήσεις της περιόδου 1981-1989 και 1993-2004 ικανοποίησαν σε μεγάλο βαθμό χρόνια αιτήματα και στόχους του λαϊκού κινήματος των προηγούμενων δεκαετιών, άλλο τόσο ισχύει ότι στη θέση τους πάντα νέα προβλήματα και ανάγκες προκύπτουν κάτω από τις νέες συνθήκες της  οικονομικής και πολιτιστικής παγκοσμιοποίησης, που θέτουν σε κίνδυνο και τα θεωρούμενα ως κεκτημένα των εργαζομένων και του λαού, ακόμα και στο πεδίο της Δημοκρατίας, των θεσμών της και των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των πολιτών.          Η πολιτική και η πνευματική ηγεσία, όμως, αδυνατεί να επισημάνει με πειστικότητα αυτόν τον κίνδυνο. Και τα κόμματα, όπως και τα συνδικάτα, αποψιλωμένα και αποκομμένα από τις λαϊκές μάζες, αδυνατούν επίσης ν’ ανταποκριθούν στον ηγετικό, κινητήριο ρόλο τους. Η ευθύνη, βέβαια, δεν είναι ίδια για όλους. Όταν οι κανόνες του «παιχνιδιού» είναι, κυρίως, επικοινωνιακοί κι όταν τον απόλυτο έλεγχο της ενημέρωσης του λαού έχουν μεγάλα και γνωστά οικονομικά συμφέροντα, τότε είναι εύκολο να καλλιεργηθεί στο λαό η απογοήτευση μέσα από την επανάληψη του αφορισμού «όλοι είναι ίδιοι». Πολύ περισσότερο, μάλιστα, που στην κατεύθυνση αυτή προστρέχουν και δημοσκοπικές επιβεβαιώσεις, «Κύριος οίδε» ποιάς αξιοπιστίας…Η κινητοποίηση της λεγόμενης «κοινωνίας των πολιτών», των διαφόρων οργανώσεων με θεματικό ενδιαφέρον και ο «ακτιβισμός», σίγουρα, δεν μπορεί να καλύψει το κενό, που δημιουργεί η απουσία της μαζικής πολιτικής δράσης. ’λλωστε, δεν είναι τυχαία η ανοχή, αν όχι η ενίσχυση, από τα Μ.Μ.Ε. –«σιδηρούν» πλέον βραχίονα του «συστήματος»- αυτής της πολυδιάσπασης της δυναμικής και των στόχων που λαϊκού κινήματος.Για παράδειγμα, η αξιέπαινη διαμαρτυρία, που οργάνωσαν οι bloggers το καλοκαίρι για τις πυρκαγιές, δεν αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία ενός μαζικού περιβαλλοντικού κινήματος. Ακόμα και οι πιο ευγενικές προθέσεις, εκτονώνονται τις περισσότερες φορές ως «ασκήσεις διαμαρτυρίας» και οδηγούν τελικά στην επιβεβαίωση της αντίληψης ότι «τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει» ότι «οι αγώνες είναι μάταιοι πια»!..Τέλος, η υποκατάσταση των παραδοσιακών μορφών συλλογικής έκφρασης των κοινωνικών αιτημάτων (διαδηλώσεων, συλλαλητηρίων, κ.λπ.), στις οποίες πρωταγωνίστησαν τόσες γενιές στο παρελθόν, πλημμυρίζοντας πλατείες και λεωφόρους, από μεθόδους «πολιτικού μάρκετινγκ», έχει απομειώσει την πηγαία και ουσιαστική αξία και απήχησή τους στα λαϊκά στρώματα.Η παγκόσμια πορεία έχει αποδείξει ότι η μαζική, λαϊκή δράση είναι, αναντικατάστατος μοχλός ανατροπής των κάθε λογής αδικιών και οικοδόμησης της προόδου. Καθήκον των προοδευτικών κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων και των γνήσιων και υπεύθυνων ηγεσιών τους και της προοδευτικής διανόησης, είναι να πείσουν ξανά τους πολίτες και ιδιαίτερα τη νέα γενιά, πως αξίζει να θυσιάσουν κάτι από ό,τι θεωρούν «δικό» τους προκειμένου να διεκδικήσουν το «συλλογικό καλό». Ωστόσο, όσοι επιμένουμε να υποστηρίζουμε ότι ένας κόσμος ελευθερίας και κοινωνικής δικαιοσύνης είναι εφικτός, δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε. Σήμερα «μετά ολίγων», αύριο, ας ελπίσουμε, «μετά πολλών»!

Additional information